Trong bài viết này tôi xin nói về vai trò của chữ viết và vai trò của 3 loại chữ Kanji, Hiragana, Katakana trong tiếng Nhật.
Để có thể hiểu sâu về vai trò của chữ viết các bạn có thể tìm đọc quyển "Tiếng Việt Văn Việt Người Việt" của cố giáo sư Cao Xuân Hạo.
Chữ viết không phải là thứ có vai trò chính để ghi lại phát âm, mà vai trò chính là để đọc. Đọc chữ kanji (hay chữ Hán) sẽ nắm bắt được ý nghĩa nhanh hơn nhiều so với đọc chữ la tinh. Trong các ngôn ngữ phương tây , tiếng Anh và tiếng Pháp không phải là ngôn ngữ ký âm (ghi lại đúng cách phát âm).
Một từ tiếng Anh hay tiếng Pháp nếu bạn muốn biết cách đọc bạn phải tra từ điển (thí dụ Monica phải đọc là Mo-nơ-cờ với trọng âm là "Mo"). Thế kỷ 18 đã có phong trào đòi cải cách tiếng Anh và tiếng Pháp sao cho cách viết đúng với cách phát âm, nhưng đều thất bại. giống với với tiếng Trung, người ta cố cải cách bằng cách bỏ chữ tượng hình và thay vào ký âm la tinh nhưng hầu hết độc giả đọc đều không hiểu hoặc với tốc độ rất chậm.
Tiếng Việt là ngoại lệ vì phát âm tiếng Việt phong phú hơn nên ít gây hiểu lầm khi đọc hơn, tuy thế do không biết mặt chữ Hán nên nhiều người không giỏi tiếng Việt cũng như không biết nguồn gốc các từ trong tiếng Việt. Nếu bạn biết chữ Hán thì các bạn có thể thấy những từ như "quần", "áo" cũng là chữ gốc hán, hay chữ "cắt" từ chữ "cát", "thêm" là từ chữ "thiêm" (thêm vào) mà ra.
Chữ Kanji và Hiragana trong tiếng Nhật
Quay quay về với tiếng Nhật: Tiếng Nhật trước nhất dùng chữ kanji để viết nhưng chữ kanji bộc lộ một vài hạn chế, đó là trong khi tiếng Hán là tiếng đơn âm thì tiếng Nhật là ngôn ngữ chắp vá phải ghép vài âm tiết mới thành một từ, và từ này khi chia dĩ vãng , Lúc này , ngày mai thì lại khác nhau . do vậy họ phải thêm vào chữ Hiragana để tiện việc chia Như vậy . Tiếng Nhật sử dụng kết hợp chữ kanji để ghi ý nghĩa và chữ Hiragana để thực hiện chức năng ngữ pháp, ví dụ với từ "ăn" sẽ có các từ sau:
食べる：Ăn
食べた：Đã ăn
食べて：Hãy ăn (sai khiến)/
食べている：Đang ăn
食べられる：Bị ăn
食べさせる：Bắt ăn / Cho ăn
食べさせられる：Bị bắt ăn
Bằng cách sử dụng chữ Kanji và Hiragana như trên hệ thống chữ viết tiếng Nhật vừa đơn giản , vừa dễ hiểu mà vẫn áp dụng đầy đủ chức năng ngôn ngữ của nó.
Chữ Hiragana được tạo ra thế nào?
Nếu là bạn thì bạn sẽ tạo ra chữ hiragana thế nào?
.....
Đây là cách mà người Nhật làm:
Họ lấy chữ kanji mà có âm (kun'yomi hay on'yomi) bắt đầu bằng âm mà họ mún tạo (VD "to", "ta", ...) rồi đơn giản hóa nó đi sao cho dễ viết.
ví dụ để tạo chữ "to" thì họ dùng chữ 止る ("tomaru") và đơn giản hóa thành:
止（とまる） → と
Các VD khác:
世（せ） → せ
天（てん）→ て
利（り）→ り
安（あん）→ あ
由（ゆ）→ ゆ
太（た）→ た
也（や）→ や
http://vi.wikipedia.org/wiki/Hiragana
Tên gọi Hiragana (平仮名) gồm có "hira" (bình) và "gana" (mạo xưng , tức thị "tên mượn tạm") có tức là chữ mượn tạm bằng cách làm giản đơn hóa (làm bằng xuống).
Sao không sử dụng toàn bộ là chữ Hiragana cho đơn giản và đỡ phải học chữ kanji?
lý do khá giản đơn : (1) Dùng chữ kanji osin đọc hiểu trở nên cực kỳ dễ dàng, (2) Chữ Hiragana không sẽ khó đọc vì không biết từ bắt đầu và kết thúc ở đâu, (3) Chữ kanji không hề khó học.
mọi người hãy xem 2 câu sau:
ははははなをかった。
たかがはらはなかがわらえきでさんぽしていた。
Việc phân biệt từ nào với từ nào cũng đã là việc khá khó khăn và mất t.gian . Nếu sử dụng kanji thì mọi việc trở nên giản đơn hơn khá nhiều :母は花を買った。
高河原は中河原駅で散歩していた。
Nhưng trong ngôn ngữ nói có dùng chữ kanji đâu mà vẫn hiểu nhau?
Bởi vì ngôn ngữ nói có nhịp điệu và có sự ngắt âm hợp lý giúp người nghe có thể phân biệt cụ thể các từ với nhau.
ví dụ câu trên có thể ngắt như sau:
Haha wa, hana wo, katta.
Takagahara wa, Nakagawara eki de, sanpo shite ita.
cùng với đó nhịp độ trong ngôn ngữ nói là thứ q.trọng giúp truyền đạt điều mún nói.Chữ Katakana trong tiếng Nhật
Chữ Katakana (片仮名, kata ("phiến", một phần) + tên tạm) là chữ được tạo ra bằng cách lấy một phần (kata) của chữ kanji để làm "chữ viết tạm Katakana". mọi người có thể xem bảng sau (thuộc trang website Wikipedia):
http://vi.wikipedia.org/wiki/Katakana
Chữ Katakana dùng để phiên âm tiếng nước khác (những chữ không có chữ kanji tương ứng) để khi đọc sẽ dễ hiểu hơn. VD :
ベトナム：Việt Nam
オーストラリア：Australia
コミュニケーション：Communication
インターネット：Internet
チョコレート：Chocolate (sô cô la)
Chữ Katakana dùng phiên âm tên riêng (tên địa danh, tên người) hay dùng phiên âm các thuật ngữ tiếng nước ngoài . Nếu viết bằng Hiragana thì sẽ rất khó hiểu vì người đọc sẽ tưởng đó là tiếng Nhật và cố suy diễn ra tiếng Nhật. ví dụ nếu viết là:
おおすとらりあ、こみゅにけえしょん、いんたなしょなる
thì sẽ khó đọc hơn gất nhiều nếu biết trước đó là từ mượn từ tiếng nc ngoài :
オーストラリア、コミュニケーション、インターナショナル
Chữ Katakana còn dùng để ...
(1) Nhấn mạnh:
Chữ Katakana cũng như chữ viết hoa trong tiếng Việt, dùng để nhấn mạnh. ví dụ :
Anh ta là KẺ lừa người .
彼はサギシです。（彼は詐欺師です。）
(2) Tên động vật:
Con người: ヒト（人）
Khỉ: サル（猿）
Vịt: カモ（鴨）
Vẹt: オウム（鸚鵡, anh vũ)
Nhiều tên động vật ko thể dùng chữ hán tự (kanji) hay phải dùng chữ kanji quá phức tạp nên tiếng Nhật thường dùng chữ Katakana khi viết tên động vật.
(3) Tên thực vật:
Sắn: キャッサバ (cassava)
Điều: カシューナッツ (cashew nuts)
Mía: サトウキビ (砂糖黍）
Cao su: ゴムの木
Oải hương: ラベンダー
Bồ công anh: タンポポ（蒲公英, bồ công anh)
Bách hợp: ユリ（百合, bách hợp)
Cà chua: トマト
Khoai tây: ポテト
Sen: ハス（蓮）
Cà tím: ナス（茄子）$
